‘Wij van de doelgroep adviseren u de doelgroep’

Andries Zoeteweij is een omdenker. Zijn bedrijf SociaalPlus biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt weer aansluiting door diensten aan bedrijven te leveren die variëren van telefonische bereikbaarheid tot advisering over werken met mensen met een arbeidshandicap. Zijn pleidooi: “Laten we de oplossing van ‘het probleem’ zelf verwachten, dan benader je de doelgroep vanuit respect.”

De Participatiewet biedt volop kansen voor zijn bedrijf. Toch heeft Zoeteweij er gemengde gevoelens bij: “Waar een wil is, is een weg. Waar geen wil is, is een wet.” De Participatiewet blijkt in de praktijk nodig te zijn, maar eigenlijk vindt Zoeteweij dat vreemd. “Ik geloof dat mensen van nature sociaal zijn. Het lijkt dan alsof een Participatiewet nodig is om mensen te herinneren aan wie ze zijn. Maar als mensen zichzelf daar nu aan herinneren dan is zo’n wet niet nodig. Dan komt dat van binnenuit.”

Omdenken
Het is typerend voor de manier waarop Zoeteweij tegen de dingen aankijkt. Een vraag die hij zich bijvoorbeeld hardop stelt is waarom we iemand structureel functioneel beperkt noemen en niet de structureel functionele mogelijkheden benoemen. En gevraagd naar knelpunten in de samenwerking met partners in de regio zegt hij: “Uiteindelijk loop ik bij knelpunten vooral tegen mezelf aan.” Waarmee hij bedoelt dat hij soms niet begrijpt hoe dingen zijn georganiseerd. Maar dat ziet hij dan in de eerste plaats als zijn probleem of liever gezegd uitdaging. Want van een uitdaging houdt hij wel. “Wie ben ik om aan een ander te vragen om te veranderen? Als iemand 9,3 jaar in een uitkering zit, vormt dat ook je manier van denken. Dat verander je niet in een jaar tijd.” En datzelfde geldt voor bedrijven en gemeenten.

“SociaalPlus verbindt vragen van werkgevers die willen met competenties van werknemers die kunnen.” Zo vat Zoeteweij de werkzaamheden van SociaalPlus samen. Het bedrijf wil daarbij geen enkel talent onbenut laten. Iemand die slechtziend is bijvoorbeeld, kan uitstekend werk leveren als telefonist. “We nemen de telefoon op voor bedrijven die telefonisch bereikbaar willen zijn. En dat gebeurt ook nog eens op een maatschappelijk verantwoorde manier, want alle omzet die het bedrijf maakt, wordt gebruikt om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zoveel mogelijk een betaald dienstverband te geven.” Het mes snijdt volgens Zoeteweij dan ook aan twee kanten: het scheelt uitkeringen, maar bovenal zet het mensen in hun kracht.

Advies van de doelgroep
SociaalPlus kan ook gemeenten helpen. Bijvoorbeeld via 0900-SOCIAAL. Vragen over de Participatiewet en sociaal ondernemen komen op die manier terecht bij SociaalPlus waar ervaringsdeskundigen zitten: mensen uit de doelgroep. Zoeteweij: “Als werkgevers bellen naar 0900-SOCIAAL dan krijgen ze iemand uit de doelgroep aan te telefoon en die kunnen als geen ander vragen over de doelgroep beantwoorden. Het zijn experts.” Vaak volgt op zo’n gesprek een bezoek aan het bedrijf om uit te leggen wat ze doen en om te horen wat de werkgever nodig heeft. Met die informatie gaan ze weer terug naar de gemeente om te kijken of er geschikte kandidaten zijn voor de vacatures. En zo is de cirkel weer rond.

“We zoeken de samenwerking met gemeenten om de uitdaging die voor ons ligt, namelijk het implementeren van ‘het nieuwe normaal’ vorm te geven.” zegt Zoeteweij. Dat nieuwe normaal is volgens hem dat we zinvolle activiteiten verwachten van mensen die niet participeren. “Niet mee (kunnen) doen is voor niemand goed. Het levert vooroordelen op aan de ene kant en minderwaardigheidsgevoelens aan de andere.” Als we de doelgroep ook oplossingen laten bedenken, benaderen we hen volgens Zoeteweij veel meer vanuit respect.

Gemeenten worden volgens Zoeteweij belast met de opdracht ervoor te zorgen dat mensen die eerst structureel functioneel beperkt werden genoemd nu in een keer aantrekkelijk worden voor werkgevers. “Dat is een behoorlijke uitdaging. Daarom proberen we door onze manier van denken en van doen de uitvoering van de Participatiewet ‘leuk’ te maken. Niet zwaar, niet omdat het nu eenmaal moet, maar omdat we het willen en ervoor kiezen.”

Gepubliceerd op 15-04-2016