Actielijn kwetsbare jongeren: “In hun kracht zetten, niet pamperen”

Haar opdracht is ‘systemisch’, maar haar focus is puur menselijk. Om te zorgen dat een jongere niet uit beeld raakt moet je eerst zorgen dat die jongere wordt gezien. Dat beschouwt Lydia Pieters, deelnemer aan de schakel-makelpool als haar belangrijkste taak. Instrumenten als ‘forecasting’ en het doelgroepregister zijn nodig, maar om ‘jongeren in een kwetsbare positie’ werkelijk kansen te bieden op de arbeidsmarkt is het ook belangrijk dat iedereen beter begrijpt wie deze jongeren zijn.

In beleidsstukken duiken ze regelmatig op: jongeren in een kwetsbare positie, ook wel kwetsbare jongeren. Over wie hebben we het dan eigenlijk? Lydia Pieters ontmoet ze dagelijks. Als projectleider bij De Ambelt in Zwolle én vertegenwoordiger van de zestien PrO/(v)so scholen in het partneroverleg van het regionaal werkbedrijf gaan deze jongeren haar aan het hart.
Formeel gaat het om de groep jongeren die in het praktijkonderwijs of in het (voortgezet) speciaal onderwijs zitten of een entreeopleiding mbo volgen. Met name op het moment dat ze de overstap maken naar vervolgonderwijs, werk of dagbesteding is er een risico dat ze uit beeld raken. Kwetsbaar zegt volgens Pieters eigenlijk niets anders dan dat ze ‘makkelijker te raken zijn’. Of dat nu komt door een lastige thuissituatie of andere achterliggende problematiek.

Maak jongeren zichtbaar
“Het gevaar van zo’n term als kwetsbare jongere is dat je ze daarmee wegzet. Het gaat erom dat we met z’n allen niet die lege huls moeten hanteren, maar echt willen zien wie ze zijn”, zegt Pieters. Haar benadering is dan ook om de jongeren te zien als mensen met behoeften, beperkingen en talenten als ieder ander. De vragen die we moeten stellen zijn volgens haar dan ook simpelweg: “Wie ben je, wat is er nodig en wat kun je er zelf ook aan doen?”
De schakel-makelpool is ontstaan uit de gezamenlijke werkagenda van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) en Werkbedrijf Regio Zwolle en is onderdeel van de aanpak jeugdwerkeloosheid. De schakel-makelpool helpt bij het creëren van een regionaal sluitend vangnet voor kwetsbare jongeren en heeft een belangrijke rol als het gaat om het in beeld krijgen én houden van deze groep.
Twee dingen komen erin samen. Ten eerste de organisaties die jongeren verder kunnen helpen en maatwerk kunnen bieden bij de specifieke vraag die een jongere heeft. Zo kan voorkomen worden dat jongeren die uitstromen ‘tussen wal en schip belanden’. Ten tweede kennis van die jongeren. “Juist het onderwijs kent deze doelgroep goed”, stelt Pieters. Daarom is ze blij dat het onderwijs deel uitmaakt van het partneroverleg van Werkbedrijf Regio Zwolle. Landelijk is dat lang niet overal het geval. Daarin loopt de regio volgens haar ‘echt wel voorop’.

Werkgevers meenemen
Werkgevers zijn al nauw betrokken bij het onderwijs, maar zouden nog meer moeten worden meegenomen in een ‘andere manier van kijken’, zoals Pieters het noemt. Haar ervaring vanuit het (v)so: “Op het moment dat een jongere in een rol komt van werknemer gebeurt er iets positiefs. Hij kan meewerken, krijgt een rol, participeert.”
Natuurlijk moet een werkgever in het begin soms extra tijd investeren, maar stagebegeleiders kunnen in het voortraject vaak al veel betekenen. Op die manier kunnen veel jongeren succesvol worden geplaatst. Nu is het de kunst die plekken duurzaam te maken en dat lukt nog niet altijd. Daar moeten alle betrokkenen volgens Pieters dus scherp op blijven.
“Om ervoor te zorgen dat een jongere, die uitstroomt met profiel arbeid, duurzaam kan worden geplaatst is het goed dat gemeenten en werkgeversservicepunten al in een eerder stadium aansluiten en hun instrumenten inzetten”, zegt Pieters. Dat kan op verschillende manieren. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld loonkostensubsidie inzetten voor schoolverlaters afkomstig uit het PrO/(v)so die al zijn gaan werken. Pieters: “Dat proces, afstemmen, kijken wat er mogelijk is, daar zitten we middenin.”

Stip op de horizon
Het past in de ontwikkeling van de schakel-makelpool. Aan de ene kant wordt gewerkt aan het optimaliseren van processen en gegevensuitwisseling. Aan de andere kant is de schakel-makelpool het centrale punt voor informatie over de doelgroep, toeleiding naar arbeid en de lokale zorgstructuur én een netwerk om jongeren op alle leefgebieden te begeleiden. “De structuur is gericht op zichtbaarheid, en ook dat je tot handelen kunt komen. Dat betekent ook dat je alert moet blijven op ontwikkelingen die invloed kunnen hebben. Het is nooit af.”

Gepubliceerd op 11-11-2016