De Kandidatenverkenner Banenafspraak: zelf in de kaartenbak snuffelen

Werkgevers kunnen sinds kort zelf actief zoeken naar potentiële werknemers die binnen de banenafspraak vallen. Onlangs is namelijk de Kandidatenverkenner Banenafspraak landelijk online gegaan – een tool waarin je profielen van duizenden werkzoekenden kunt bekijken, ook uit het doelgroepregister in de regio Zwolle. Bij interesse kun je vervolgens bij gemeente of UWV een gesprek met de kandidaat in kwestie aanvragen. De Kandidatenverkenner kwam er op verzoek van werkgevers, maar die lijken de digitale weg naar de tool nog moeilijk te kunnen vinden.

“Werkgevers kunnen nu zelf in onze kaartenbakken snuffelen”, omschrijft Anne Marie Eleveld het nieuw ontwikkelde instrument, dat inzicht biedt in de doelgroep die onder de banenafspraak valt. Via politiek en werkgeversorganisaties kwam het verzoek van werkgevers om inzichtelijk te maken om wat voor mensen het nou eigenlijk gaat. “Daar werken we graag aan mee, want we weten dat ze soms niet tevreden zijn over hoe wij mensen aanleveren. Nu ze minder afhankelijk zijn van partijen die kandidaten aanleveren, hoeven werkgevers niet vanuit een vacature te vertrekken. Je kunt eerst kijken om wat voor mensen het gaat en vervolgens hoe je die in je bedrijf kunt inpassen.”

Anonieme profielen
De verkenner toont per kandidaat basiskenmerken als woonplaats, opleiding, achtergrond, sector waarin iemand wil werken en het aantal uren dat iemand beschikbaar is. Anoniem, en zonder toelichting op wat iemand ‘extra’ nodig heeft. Zodra een werkgever bij UWV of gemeente aanklopt met interesse in een specifieke kandidaat, volgt die informatie in een professionele toelichting en wordt contact gelegd met de werkzoekende. Bij een eventueel kennismakings- of sollicitatiegesprek zijn gemeente of UWV verder niet betrokken en het is puur aan de werkgever om te beslissen in hoeverre iemand geschikt is.
Aan het online gaan van de tool ging een pilot van een half jaar vooraf, in verschillende regio’s en met een beperkt aantal werkgevers. Van de feedback daaruit is veel geleerd. “Wij dachten dat we uitgebreid info moesten verschaffen”, vertelt Eleveld. “Van werkgevers mocht het veel korter, met alleen die basisgegevens: niveau, sector, reisafstand en uren. That’s it. En: snel reageren. Afspraak is nu dat er binnen 72 uur een reactie ligt van gemeente of UWV.” Daarnaast is besloten om in de verkenner ook kandidaten op te nemen die nog niet beschikbaar zijn. Zo geeft de tool een overzicht van het totale potentieel binnen het doelgroepregister, maar de beschikbare kandidaten staan wel degelijk bovenaan.

Is dit verstandig?
De pilot betekende ook een intern leerproces, voor een organisatie die van oudsher vanuit expertise bemiddelt. Loslaten werd het devies. En dat is nooit makkelijk. “De vraag werd intern veel gesteld: is dit verstandig? Werkgevers die deze tool gebruiken willen niet dat wij ons er inhoudelijk mee bemoeien. Maar je wilt beide partijen wel iets meegeven als voorbereiding op een gesprek. En je moet durven vertellen wat er nodig is. Als ze dat onderwerp onbesproken laten past het niet. Het is zoeken: wat wel en wat niet?” Eleveld drukt werkgevers daarom op het hart: kom alsjeblieft terug voor advies als je na een gesprek nog vragen hebt.
Inmiddels staan er ruim tweeduizend profielen uit het doelgroepregister in de regio Zwolle online. Sinds de lancering hebben er welgeteld twee werkgevers een verzoek voor een gesprek ingediend. “Peanuts”, geeft Eleveld toe. “Best gek, want werkgevend Nederland heeft hier hard om geroepen en dan gebruiken ze hem niet. Waar dat aan ligt? Te ingewikkeld kan het niet zijn: in de pilot hebben we samen met werkgevers verkend wat er nou nodig was. Mijn aanname is: men is er nog onvoldoende mee bekend.”
Het vergroten van die bekendheid vindt Anne Marie Eleveld vooral een verantwoordelijkheid van de werkgeversorganisaties die om de Kandidatenverkenner hebben gevraagd. Als manager WerkgeversServicepunt Regio Zwolle ziet zij het als haar eerste taak om mensen echt met elkaar in contact te brengen en een match te maken. “Alleen digitale CV’s aansturen vind ik te minimaal; we gaan het liefst met werkgevers om tafel zitten en vragen: wat heb je nou nodig? Als werkgevers het anders willen: oké, dan hebben we ook een andere tool, om zelf te kunnen zoeken en inzicht in het bestand te geven. Maar dat is niet mijn vertrekpunt. Dus dat is wel spannend: ga ik het promoten?” (Overigens wordt de Kandidatenverkenner binnenkort nog officieel gelanceerd, in aanwezigheid van staatssecretaris Jetta Klijnsma. RED.)

Eén voordeur
Voor Eleveld vormt deze Kandidatenverkenner één van de instrumenten die binnen het WerkgeversServicepunt tot stand zijn gebracht. En hoewel daarmee al veel is bereikt noemt ze het toch een ‘kruistocht om die ene voordeur vorm te geven’. Zeker, vooral in de regio Zwolle zijn de intenties goed. Maar er moet wel tempo worden gemaakt, want de afspraak tot harmonisering dateert al van jaren geleden. “Dan moet je nu in staat zijn om alle typen kandidaten aan te bieden én namens anderen antwoord te geven. Dat is nog niet zo. Kijk bijvoorbeeld naar financiële tegemoetkoming: de ene partner heeft via subregelingen meer geld beschikbaar dan de andere. Werkgevers begrijpen dat niet; het zou ook niet zo mogen zijn.”
Eleveld erkent dat ‘haar’ UWV al langer ervaring heeft met werkgeversdienstverlening. Plus: UWV is een groot bedrijf met één landelijke stijl. Het stroomlijnen met 14 gemeenten, met ieder een eigen kleur, is lastiger. ”Dan zie je dat gemeenten en SW-bedrijven toch een eigen werkgeversdienstverlening inrichten zonder met de arbeidsmarktregio af te stemmen. Ik roep dan: let op jongens, weet je nog? We zouden het als regio met elkaar gaan doen. Mensen blijven toch vanuit hun oude manier dingen regelen. Ik doe daar ook aan mee, heb ook een eigen manier van dingen uitrollen en wordt dan ook teruggefloten. Terecht!”

Economische portefeuille
De oplossing? Strenger zijn, elkaar aanspreken op afspraken en echte samenwerking in plaats van window dressing. Meer praktisch vindt Eleveld dat de portefeuilles Economische Zaken sterker binnen Werkbedrijf Regio Zwolle vertegenwoordigd mogen zijn. “Zij hebben hele andere informatie over werkgevers dan Sociale Zaken. Zwolle maakt daar al gebruik van, maar er zijn nog 13 gemeenten. Die hebben niet goed in de gaten wat er in het Werkbedrijf gebeurt. Het gaat niet alleen om besparing op de uitkeringslasten; het gaat om een gezond economisch klimaat en om ondernemers die personeel nodig hebben.”

Gepubliceerd op 20-10-2016