Invulling van de banenafspraak: ‘Niet omdat het moet, maar omdat het kan’

Azerty in Raalte en Novon in Zwolle hebben al jarenlang ervaring met het werken met werknemers uit de doelgroep van de banenafspraak. En ze kunnen er enthousiast en eerlijk over vertellen. Voor collega-ondernemers zijn dit de verhalen waar je wijzer van wordt. De ervaringen maken duidelijk wat ‘inclusief ondernemen’ in de praktijk inhoudt. Bovenal maakt het duidelijk dat invulling van de banenafspraak en een bloeiend bedrijf prima samengaan.

Het verhaal van Azerty is een echt ondernemersverhaal. Begonnen op zolder en inmiddels uitgegroeid tot een landelijke leverancier van computers en elektronica met meer dan 80 mensen op de loonlijst. Mede-eigenaar Jeroen te Wierik, die de deuren van zijn bedrijf heeft opengezet voor een bijeenkomst van Werkbedrijf Regio Zwolle, vertelt hoe in die tijd de visie op personeel is veranderd van ‘personeel is gedoe’ naar ‘ieder mens heeft een unieke toegevoegde waarde’.

Op een kier
Francisca Peters is bij Azerty als Operationeel Manager Sales & PZ o.a. verantwoordelijk voor het personeelsbeleid. Zelf vindt ze het volstrekt vanzelfsprekend dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt binnen het bedrijf een plek krijgen. Ze herinnert zich nog hoe ze in 2014 voor het eerst hoorde over inclusief ondernemen. Ze was meteen enthousiast. Sterker: ze werd zelfs boos toen iemand vroeg of de verplichting om mensen met een arbeidshandicap aan te nemen, kan worden afgekocht. Sindsdien zet ze zich graag in om ook bij andere ondernemers de deur op een kier te zetten.
Wat meteen opvalt is dat ze consequent termen gebruikt als ‘gestructureerd werk’, ‘talent’ en ‘groei’. Het maakt duidelijk dat bij Azerty echt anders wordt gedacht. Bij alle functieniveaus zien ze mogelijkheden. Bij alle werkzaamheden in het bedrijf wordt steeds gekeken of het niet efficiënter is om een deel van de werkzaamheden op een andere manier te doen. En dat kan weer een kans betekenen voor iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt, zoals een Wajonger.
Dat die kansen ook echt worden geboden blijkt tijdens de rondleiding door het bedrijf. We ontmoeten mensen die als inpakker zijn begonnen en inmiddels zijn doorgestroomd naar een hoger functieniveau. We horen over aanpassingen, vaak hele simpele oplossingen, die ervoor zorgen dat iemand optimaal naar vermogen kan werken en tegelijkertijd persoonlijk kan groeien.

Naar vermogen
Ook Maja Borns spreekt uit ervaring als ze vertelt over wat het betekent om collega’s met een arbeidsbeperking op de werkvloer te hebben. Ze vertelt erover met een combinatie van humor, warmte en vanzelfsprekendheid. Novon, het schoonmaakbedrijf waarvoor ze werkt, haalde een tijdje geleden trede 3 van de PSO-ladder, de hoogste beoordeling op het gebied van sociaal ondernemen. Volgens haar is de organisatie er alleen maar leuker door geworden.
“Als iemand een loonwaarde heeft van 70 procent en hij of zij levert ook 70 procent, dan functioneert die persoon dus 100 procent”, maakt Borns duidelijk, “dát is werken naar vermogen.” Een beperkte loonwaarde biedt in het geval van Novon ook mogelijkheden. Ervaren mensen die fysiek niet meer even makkelijk alle werkzaamheden kunnen uitvoeren, kunnen bijvoorbeeld worden ondersteund door ‘jonge handen’ die overzichtelijke taken nodig hebben.

Kennis benutten
Beide vrouwen zijn duidelijk over wat het van de werkgever vraagt. Er moet draagvlak zijn en je moet er echt iets van willen maken. Verder moet er goede interne begeleiding zijn en moet je altijd oppassen voor zowel onderschatting als overschatting. Beide zijn funest voor de motivatie. Een andere belangrijke boodschap is dat werkgevers het niet alleen hoeven te doen. Borns: “Gebruik de kennis om je heen.” Ze noemt bijvoorbeeld de externe jobcoach van de gemeente of de werkgeversdienstverlener.
Gerrit Bril en Aafke Prinsen zijn respectievelijk adviseur werkgeversdienstverlening en arbeidsdeskundige bij UWV. Zij leggen uit welke hulp werkgevers kunnen krijgen als ze aan de slag willen met inclusief ondernemen. Een van de diensten die ze leveren is bijvoorbeeld de inclusieve bedrijfsanalyse. Daarbij gaan ze samen met de werkgever op zoek naar elementaire taken die blijven liggen of die iemand er ‘noodgedwongen’ bij doet. Dat kan weer een plek zijn voor iemand uit de doelgroep van de Participatiewet.

Ervaringsdeskundige
“Openstaan voor verandering is essentieel om te overleven”, zegt Karin van de Haar, participatieadviseur bij ABN AMRO. Dat geldt voor ondernemers en voor de doelgroep. Ze heeft het zelf letterlijk aan den lijve ondervonden. Door een ongeluk verloor ze haar arm en moest helemaal opnieuw beginnen. Ook met volleybal, dat ze op hoog niveau speelde. En nog steeds speelt.
Haar doorzettingsvermogen leverde haar kansen op waar ze “nooit van had durven dromen”, zoals deelnemen aan de Paralympische Spelen, dit jaar ook nog in Rio de Janeiro. Zowel sportief als maatschappelijk heeft ze van haar ‘beperking’ haar kracht weten te maken. Het is de rode draad van de avond: iedereen heeft een gebruiksaanwijzing en iedereen heeft competenties. Zet ze op de goede manier in binnen een bedrijf en je hebt een ongekende toegevoegde waarde.

Gepubliceerd op 24-11-2016