“Je hebt een bestuur nodig dat stappen durft te nemen”

Primair en voortgezet onderwijs hebben moeite om hun aandeel binnen de banenafspraak te leveren. Nog te weinig mensen uit de doelgroep vinden werk in beide onderwijssectoren. Reden voor Arbeidsmarktplatform PO om met schoolbesturen en Werkbedrijf Regio Zwolle om tafel te gaan en te kijken waar knelpunten maar ook kansen liggen. Onbekendheid, zowel met de doelgroep als met de mogelijkheden, blijkt het grootste struikelblok.

Vertegenwoordigers van zeven schoolbesturen, grote en kleinere, zowel van binnen als van buiten de regio, schoven op 30 mei in Zwolle aan om onderlinge ervaringen uit te wisselen en prangende vragen voor te leggen, aan adviseurs van Werkgeversservicepunt Regio Zwolle en aan het Arbeidsplatform PO. En het laat zich raden: zodra een schoolbestuur ruimte ziet voor uitbreiding is de eerste wens om méér mensen voor de klas te krijgen, zodat de hoge werkdruk onder leraren iets kan worden teruggedrongen.

Maar dat kan ook op een andere manier, zo legde Marianne Witteveen van Stichting Codenz (Dronten) haar collega’s uit. Leraren zijn veel tijd kwijt aan praktische klussen en verplichtingen. Haal die taken bij hen weg en bundel ze tot nieuwe functies. Dankzij ‘jobcarving’ vond de stichting voor christelijk onderwijs in Dronten waar Witteveen werkt inmiddels al ruimte voor drie mensen uit de doelgroep: zij schenken koffie, doen kopieerwerk en houden vijf verschillende vestigingen netjes en op orde.


Durf
“We hebben een innovatief bestuur dat stappen durft te nemen waar een ander drie keer over nadenkt”, noemt Witteveen als belangrijkste reden van slagen. Hoe zeldzaam dat binnen de sector is bleek wel toen het bestuur contact opnam met UWV. “We waren de eersten die belden, antwoordde een erg enthousiaste man. Achteraf zijn we vooral blij met de Inclusieve Arbeidsanalyse, die UWV op twee van onze vestigingen heeft uitgevoerd. Dat heeft heel veel duidelijkheid verschaft over mogelijkheden om de werkdruk van leraren naar beneden te halen.”

Het onderwerp heeft op de meeste scholen geen topprioriteit, getuige ook de relatief geringe opkomst van deze kennismakingsochtend. “Men stelt andere prioriteiten”, erkent Jonas Westhoek van Arbeidsmarktplatform PO. “Geld wordt liever besteed aan het primaire proces en er zijn zorgen over begeleiding van een collega met een arbeidsbeperking. Die begeleiding is vereist, maar in een personeelsbestand van leraren, conciërge en directeur heeft niet iedereen daar de tijd en de toerusting voor. Wij wijzen scholen nu op de mogelijkheid van een jobcoach via UWV en WSP.” www.arbeidsmarktplatformpo.nl

Information overkill
Ook in de financiële overwegingen van een schoolbestuur valt nog winst te behalen. Wanneer ondersteunende krachten taken van leerkrachten overnemen scheelt dat juist geld. Daarnaast kennen scholen volgens Westhoek nog niet de ins en outs van loonkostensubsidies en andere compensaties. “Maar het is ook complex: veel regelingen zijn afhankelijk van het type kandidaten en hun werkvermogen. Al die verschillende factoren leiden tot een soort ‘information overkill’. Ik snap best dat schoolbesturen dat overzicht nog niet hebben en nog niet weten wat het regionaal werkbedrijf daarin kan betekenen.”

Reden voor Manon Koldewijn om namens Werkbedrijf Regio Zwolle de ochtend in te leiden. Koldewijn benadrukt de mogelijkheid om een Inclusieve Arbeidsanalyse uit te laten voeren, zoals eerder stichting Codenz uit Dronten liet doen: “We kunnen vooral meedenken en kijken in welke functies of werkzaamheden er wél mogelijkheden liggen. Daarnaast hebben we inzicht in regelingen en instrumenten waardoor het kostenverhaal ook minder wordt.”
Koldewijn signaleert twee andere factoren waardoor primair onderwijs, UWV en gemeenten elkaar nog nauwelijks hebben gevonden in dit onderwerp. Het hoger onderwijs is veel centraler georganiseerd, daardoor gemakkelijker aanspreekbaar en ligt dus een paar stappen voor. Primair en voortgezet onderwijs zijn meer versplinterd: Nederland telt ruim duizend schoolbesturen voor alleen al primair onderwijs. Hoe kleiner de organisatie, des te minder tijd om buiten de primaire taken te kijken.

In de klas
Bovendien, zo blijkt ook uit vragen tijdens de bijeenkomst, speelt veiligheid een rol. Wat gebeurt er in de klas, vragen scholen zich af. “Dan heb je nog niet door over wat voor mensen we het hier hebben”, zegt Koldewijn na afloop. “Ik snap dat veiligheid een gevoel en een beleving is. Maar wij kunnen daar niet zoveel mee, anders dan onze zorg uitspreken dat het beeld dat kennelijk binnen het primair onderwijs leeft, van mensen uit de doelgroep, toch een wat stigmatiserend beeld is.”

Werkbedrijf Regio Zwolle én Werkgeversservicepunt Regio Zwolle gaan komende tijd extra investeren in contacten met primair en voortgezet onderwijs. Manon Koldewijn wil binnenkort graag aanschuiven bij een PO-overleg met alle schoolbesturen uit de regio. “Niemand weet ons te vinden, niemand vraagt nog om zo’n arbeidsanalyse. Daar moeten we iets meer bovenop zitten. Maar ik hoop ook dat de sector zelf in beweging komt; scholen moeten er ontvankelijk voor worden. Onbekend maakt onbemind.” Waarmee meteen het nut van de ochtend wordt benadrukt: één van de scholen maakt direct gebruik van de mogelijkheid om een analyse aan te vragen.

Gepubliceerd op 22-06-2017.
Fotografie: Raymond van Olphen.